QUVURLARDA UZUNLIK BO‘YICHA NAPOR(SOLISHTRMA ENERGIYA) YO‘QOLISHINI ANIQLASHDA GIDRAVLIK ISHQALANISH KOEFFITSIENTI(DARSI KOEFFITSIENTI)NI HISOBLASH SHARTLARI TAHLILI - Abdukarimov , Javohir Asqar o‘g‘li (Educational Research in Universal Sciences, 2023)
Suv xo‘jaligi jumladan sug‘orish tarmoqlari, suv uzatish tarmoqlari, issiqlik ta’minoti, kanalizatsiya tarmoqlari hamda boshqa muhandislik tarmoqlarini loyihalashda quvurlar tizimi gidravlik hisob kitoblarini bajarish talab etiladi. Ma’lumki quvurlarda napor yo‘qolishini hisoblash gidravlik hisoblarning asosiy qismlaridan biri hisoblanadi. Suyuqliklarni quvurlar tarmoqlari orqali uzoq masofaga uzatishda uzunlik bo‘yicha napor yo‘qolishini umumiy napor yo‘qolishining katta qismini tashkil etadi. Bugungi kunga qadar uzunlik bo‘yicha napor yo‘qilishini hisoblashda gidravlik ishqalanish koeffitsentini aniqlashga doir ko‘plab tadqiqotlar olib borilgan bo‘lib, afsuski, ularning hech biri ushbu masalaga to‘laqonli yechim bera olgani yoq. Ushbu maqolada gidravik ishqalanish(Darsi ishqalanish) koeffitsientini hisoblashga oid tadqiqotchilarni olib borilgan ishlari natijari, aniqlangan fo‘rmulalar, foydalanish shartlari tahlil qilingan.