HOMILADORLARDA VITAMIN D TANQISLIGI, OQIBATLARI, OLDINI OLISH YO‘LLARI - Zulfiqorova , Manzura Yamin qizi; Umarov , Faxriddin Baxriddin o‘g‘li; Raximova, Durdona Jurakulovna (Educational Research in Universal Sciences, 2024)
Ushbu statyada hozirgi kunda homiladorlar o‘rtasida ko‘p uchrayotgan vitamin D tanqisligi, uning asoratlari, homiladorlikning kechishiga ta’siri, oldini olish yo‘llari haqida yozilgan. Bugungi kunda butun dunyoda homilador ayollar o‘rtasida D vitamini tanqisligi va uning natijasida tug‘iladigan bolalarda turli patologik kasalliklar va nuqsonlar bilan tug‘ilish ortib bormoqda. Dunyo mamlakatlarini olib qaraydigan bo‘lsak masalan, BAA ayollarining 98% da vitamin D tanqisligi uchraydi. Homilador ayollar va yangi tug‘ilgan chaqaloqlarida D vitamini tanqisligi arab mamlakatlarida juda yuqori bo‘lib, homilador ayollarning deyarli 85 foizi va yangi tug‘ilgan chaqaloqlarning 88 foizi vitamin D yetishmasligi kuzatiladi [1,3]. Bir qator Evropa olimlari tadqiqotlarida D vitaminining optimal konsentratsiyasi (>30 ng / ml) homilador ayollarning atigi 10,6 foizida qayd etilgan; D vitamini yetishmovchiligi Shvetsiyadagi homiladorlarning 10 -35% aniqlangan, AQSh da 40-60%, Germaniyada 50% homiladorlarda aniqlangan. [1,2,5]. Epidimiologik tekshirishlar ko‘rsatishicha D vitaminining yetishmovchiligi ko‘pgina kasalliklarga jumladan 1va 2 toifa qandli diabet, biriktiruvchi to‘qima kasalliklari, ichaklarning yallig‘lanish kasalliklari, surunkali gepatit, oziq-ovqatga allargiyalar, astma, nafas olish yo‘llari infeksiyalari va saraton kabilarga olib kelishi mumkin. D vitaminining tansport va garmonal shakllarini hosil qilishda C, B vitaminlari, shuningdek uning asl molekulasini gidroksillanishi uchun esa Mg muhim rol o‘ynaydi. Oganizm yetarli darajada D vitamin bilan taʼminlamaganda esa ushbu mikroelementlar D vitaminining tansport va garmonal shakllarini kamaytirib aks ta’sir ko‘rsatishi mumkin.